Thục Quyên
7-3-2026
Các quốc gia vùng Vịnh hiện đang nằm trong môi trường địa chiến lược phức tạp và nhạy cảm nhất thế giới. Các quyết định của họ không chỉ bị chi phối bởi các mối đe dọa an ninh trước mắt, mà còn bởi các khoản đầu tư tài chính, quan hệ ngoại giao, dư luận công chúng, và thậm chí cả tính cách của những nhân vật quốc tế chủ chốt.
Vài ngày trước, Khalaf Ahmad Al Habtoor, một doanh nhân nổi tiếng của Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã gây chú ý khi công bố một bức thư ngỏ gửi tới Tổng thống Donald Trump (*) đề cập đến việc căng thẳng trong khu vực ngày càng leo thang. Bức thư không chỉ là một lời chỉ trích; mà còn là một lời cảnh báo được đúc kết cẩn thận nhằm làm nổi bật những rủi ro ở vùng Vịnh, trách nhiệm của các nhà lãnh đạo và vai trò của các cam kết tài chính trong việc duy trì hòa bình.
Các nhà phân tích nhận định rằng, việc một doanh nhân vùng Vịnh lên tiếng một cách công khai về các vấn đề chính sách đối ngoại và an ninh là điều hiếm thấy, phản ánh cả vị thế của Al Habtoor lẫn sự tự tin của ông ta trong cách định hình chiến lược của thông điệp.
Mở đầu bức thư, Al Habtoor viết bằng cách thách thức trực tiếp: “Một câu hỏi thẳng: Ai đã trao cho ông quyền kéo khu vực của chúng tôi vào một cuộc chiến với Iran? Và dựa trên cơ sở nào mà ông đưa ra quyết định nguy hiểm này?”
Al Habtoor tiếp tục nhấn mạnh đến hậu quả đối với khu vực: “Ông đã tính toán thiệt hại phụ trước khi bóp cò chưa? Và ông có cân nhắc rằng những người chịu ảnh hưởng đầu tiên từ sự leo thang này chính là các quốc gia trong khu vực?”
Điểm trọng tâm của bức thư là mối liên hệ giữa việc tài trợ hòa bình từ vùng Vịnh và nguy cơ chiến tranh. Al Habtoor hỏi tiếp: “Trước khi mực viết trên sáng kiến Board of Peace mà ông nhân danh hòa bình và ổn định công bố, còn chưa kịp khô, chúng tôi đã phải đối mặt với một sự leo thang quân sự đe dọa toàn bộ khu vực. Vậy những sáng kiến đó của ông đi đâu rồi? Và số phận của những cam kết nhân danh hòa bình là gì?”
Al Habtoor đem sự đóng góp tài chính của các nước vùng Vịnh làm cơ sở đòi hỏi trách nhiệm của Board of Peace: “…Các quốc gia Ả Rập vùng Vịnh… đã đóng góp hàng tỷ đô la dựa trên cơ sở hỗ trợ ổn định và phát triển… Và hôm nay các quốc gia này có quyền đặt câu hỏi: Số tiền đó đã đi đâu? Chúng tôi đang tài trợ cho các sáng kiến hòa bình hay tài trợ cho một cuộc chiến khiến chúng tôi phải đối diện nguy hiểm?”
Cuối cùng, Al Habtoor không quên mở rộng phạm vi, nhắc tới cả những người dân Mỹ và các nghĩa vụ của Trump đối với họ: “… Quyết định của ông không chỉ đe dọa các dân tộc trong những vùng lửa đạn, mà còn ảnh hưởng đến người dân Mỹ mà ông từng hứa mang lại hòa bình và thịnh vượng… hôm nay người dân của ông thấy mình đang phải tham gia một cuộc chiến được tài trợ từ tiền và thuế của họ…”
Al Habtoor và Trump
Sự hiểu biết của Al Habtoor về Trump là yếu tố then chốt tạo nên sức nặng cho bức thư.
Khi từng hoạt động trong cùng mạng lưới bất động sản và khách sạn xa xỉ toàn cầu, Al Habtoor biết rằng Trump rất nhạy cảm với hình ảnh, uy tín và đòn bẩy tài chính. Bằng cách nhắc Trump rằng các nước vùng Vịnh đã đầu tư hàng tỷ đô la vào sáng kiến “Board of Peace”, Al Habtoor đã làm nổi bật cả vấn đề trách nhiệm và nghĩa vụ giải trình trách nhiệm, những yếu tố mà Trump thường nhắc tới.
Những quốc gia vùng Vịnh hiện phải đối mặt với một bài toán cân bằng tinh tế. Họ đã đầu tư mạnh mẽ vào hòa bình khu vực và các dự án tái thiết, thể hiện cam kết vững chắc cho sự ổn định. Đồng thời, họ coi Iran là một mối đe dọa an ninh lớn, với các hành động từ việc hỗ trợ các nhóm ủy nhiệm đến thực hiện các cuộc tấn công bằng tên lửa và drone, có thể làm mất ổn định khu vực.
Tuy nhiên, một sự sụp đổ đột ngột của Iran có thể tạo ra khoảng trống quyền lực nguy hiểm, làm dấy lên lo ngại rằng Israel có thể nổi lên như một thế lực thống trị không kiểm soát, định hình lại động lực khu vực theo những cách có thể đe dọa quyền tự chủ của vùng Vịnh.
Các yếu tố công chúng và tôn giáo càng làm bức tranh thêm phức tạp. Trên khắp vùng Vịnh, dư luận vẫn dành sự ủng hộ mạnh mẽ cho Palestine, và biểu tượng tôn giáo — đặc biệt liên quan đến các địa điểm tại Jerusalem — tạo thêm sự nhạy cảm. Các chính phủ vùng Vịnh phải cân bằng giữa quan hệ đối tác chiến lược với Israel và việc duy trì tính hợp pháp của họ trong nước, cùng niềm tin của công chúng.
Ý kiến công chúng ảnh hưởng mạnh lên thông điệp và quyết định của chính phủ, tạo ra ràng buộc đối với các hành động chính trị công khai, ngay cả khi hợp tác chiến lược là cần thiết.
Cuối cùng, chiến lược vùng Vịnh có thể được coi là một sự cân bằng tinh vi. Chính phủ và các nhân vật có ảnh hưởng như Al Habtoor hoạt động tùy thuộc vào nhiều yếu tố: Đòn bẩy tài chính, ảnh hưởng ngoại giao, mối đe dọa an ninh, động lực Israel-Iran, dư luận nội địa và tính cách của các lãnh đạo quốc tế.
Mỗi tuyên bố, mỗi khoản đầu tư và thương lượng, đều là một phần trong nỗ lực có chủ đích nhằm tối đa hóa sự ổn định khu vực, bảo vệ lợi ích kinh tế và chính trị, và ngăn chặn sự nổi lên của bất kỳ quyền lực thống trị nào.
Bức thư ngỏ của Al Habtoor minh họa rõ cách tiếp cận này. Bằng cách nhấn mạnh đến sức đầu tư của vùng Vịnh cho hòa bình, bằng sự định hình các mối quan ngại về ổn định, không quên gợi nhắc đến các điểm nhạy cảm của Trump, và kết thúc với lời kêu gọi lấy sự khôn ngoan và tôn trọng người khác làm thước đo lãnh đạo thực sự, Al Habtoor đã tạo ra một thông điệp vượt xa một lời kêu gọi thông thường.
Đây là một ví dụ hiếm hoi khi một doanh nhân lên tiếng đại diện cho mối quan tâm của một khu vực rộng lớn, để cho thấy vùng Vịnh đang đầu tư mạnh mẽ vào hòa bình, cảnh giác với leo thang, và chú trọng các nguyên tắc lãnh đạo có trách nhiệm.
Al Habtoor kết thúc bức thư bằng lời đanh thép: “Lãnh đạo thực sự không được đo bằng các quyết định chiến tranh, mà bằng sự khôn ngoan, tôn trọng người khác, và hướng tới việc đạt được hòa bình”.
________
Chú thích:
(*) Nguyên văn bức thư ngỏ được ông Al Habtoor đăng trên Twitter của ông bằng tiếng Arab tại đây: https://x.com/KhalafAlHabtoor/status/2029442279170293996
Bản dịch tiếng Anh: https://www.ummid.com/news/2026/3/5/uae-billionaire-tears-into-trump-for-dragging-me-into-war-with-iran.html